«Δοκιμάζω ξανά» Μια φράση απλή. Κι όμως, κρύβει μέσα της ολόκληρη τη διαδικασία της μάθησης.
Στο παιχνίδι, το παιδί δεν μετρά επιτυχίες και αποτυχίες. Δεν αξιολογεί το αποτέλεσμα. Βιώνει την εμπειρία. Η κατασκευή πέφτει. Η ισορροπία χάνεται. Η ταξινόμηση μπερδεύεται. Και το παιδί… επιστρέφει. Δοκιμάζει ξανά!
Όχι επειδή του το ζητήσαμε. Όχι για να αποδείξει κάτι. Αλλά επειδή νιώθει ασφάλεια να συνεχίσει.
Η έννοια της αποτυχίας είναι ενήλικη κατασκευή. Στον κόσμο του παιδιού υπάρχει εξερεύνηση, επανάληψη, πειραματισμός. Κάθε επανάληψη ενισχύει τη νευροανάπτυξη, χτίζει νέες συνδέσεις στον εγκέφαλο και υποστηρίζει την ανάπτυξη δεξιοτήτων όπως η επίλυση προβλημάτων, η συγκέντρωση και η αυτορρύθμιση. Η προσπάθεια δεν είναι απλώς ένα στάδιο πριν την επιτυχία ,είναι η ίδια η διαδικασία της μάθησης.
Στο ελεύθερο παιχνίδι, η επιμονή γεννιέται φυσικά. Όταν το περιβάλλον δεν πιέζει για αποτέλεσμα, όταν δεν υπάρχει «σωστό» και «λάθος», το παιδί καλλιεργεί εσωτερικά κίνητρα. Θέλει να καταλάβει, να δοκιμάσει διαφορετικούς τρόπους; να δει τι θα συμβεί αν αλλάξει κάτι. Έτσι ενισχύεται η ανθεκτικότητα στα παιδιά, μέσα από εμπειρίες.
Η επιμονή δεν διδάσκεται με φράσεις ενθάρρυνσης μόνο. Καλλιεργείται μέσα από το χρόνο, το σώμα και το συνειδητό παιχνίδι. Χρειάζεται έναν ενήλικα που αντέχει να παρατηρεί,που δεν βιάζεται να διορθώσει, που δεν επεμβαίνει αμέσως.Γιατί όταν το παιδί βιώνει ασφάλεια, τότε μπορεί να ρισκάρει. Και όταν μπορεί να ρισκάρει, μαθαίνει πως να μάθει.
Η ανάπτυξη του παιδιού δεν είναι ευθεία γραμμή. Είναι μια κυκλική πορεία: δοκιμάζω, αποτυγχάνω, προσαρμόζομαι, ξαναδοκιμάζω. Κάθε φορά που ένα παιδί επιστρέφει στην προσπάθεια, δεν αποδεικνύει ότι είναι ικανό. Χτίζει την πεποίθηση ότι μπορεί να γίνει.
Και αυτή η πεποίθηση είναι το πιο ουσιαστικό θεμέλιο της μάθησης.
- Ας διαμορφώνουμε περιβάλλοντα ανοιχτά και επιτρεπτικά, σύμφωνα με την ηλικία, αλλά και σύμφωνα με αυτό που ταιριάζει στη δική μας συνθήκη και οικογένεια.
- Ας προσπαθούμε να δώσουμε χρόνο στη διαδικασία, και όχι στο αποτέλεσμα, στις κινήσεις και στα μοτίβα που παρατηρούμε σε αυτό που τα παιδιά κάνουν με το περιβάλλον γύρω τους
- Ας δίνουμε χρόνο στην παρατήρηση και όχι στην καθοδήγηση, στο εδώ και στο τώρα, σε αυτό που συμβαίνει στη στιγμή, στις κατακτήσεις που κερδίζονται σταδιακά.
Και εάν λέγαμε να προσπαθήσουμε να πάρουμε λίγο από αυτή την τεχνική στην ενήλικη ζωή; Πόσο δύναμη βρίσκουμε για να προσπαθήσουμε ξανά; Τι μπορούμε να διεκδικήσουμε για να το πετύχουμε;
Για όλους του μικρούς και τους μεγάλους ανθρώπους που δεν σταματάνε να προσπαθούν…ή θέλουν και δεν βρίσκουν τον τρόπο!
Η ομάδα KidIn the Field